Το στοίχημα του Σταύρου Θεοδωράκη…

theod-thumb-large

Έχουν νόημα τα ιδεολογικά πλαίσια; Προφανώς και έχουν. Το να πιστεύεις ότι οι αγορές αυτορρυθμίζονται απέχει πολύ από την αντίθετη πεποίθηση: ότι οι αγορές, ανεξέλεγκτες από κρατική εποπτεία και παρέμβαση, μόνο οικονομικά βραχυκυκλώματα παράγουν. Η νεοφιλελεύθερη οπτική της οικονομίας και της κοινωνίας είναι πολύ διαφορετική από τη σοσιαλδημοκρατική αντίστοιχή της (έστω κι αν ιστορικά οι δύο όροι κάποτε ταυτίζονταν…). Κι είναι αμφότερες πολύ διαφορετικές από την αφασική εκείνη οπτική που τις αγνοεί.

Τον Σταύρο τον κατηγορούν για ιδεολογική αχρωμία και αφασία. Είναι νομίζω νωρίς για μια τέτοια μομφή. Χρειάζεται χρόνος για να μας δείξει το ποτάμι την κοίτη του.

Από την άλλη πλευρά, αυτοί που τον κατηγορούν μεταχειρίζονται εκείνο το γλωσσάρι των ιδεολογικών πλαισίων, που έχει βαρυνθεί από πολυετή άσκοπη χρήση. Πόσοι αριστεροί δίχως ιδέα από τα σοσιαλιστικά προτάγματα δεν πέρασαν από τον τόπο; Και πόσοι άλλοι δεξιοί δεν πέρασαν, χωρίς να έχουν το στοιχειώδες σθένος να εφαρμόσουν τις νεοφιλελεύθερες προτεραιότητές τους; Το γλωσσάρι και των δύο μοιάζει ξεπερασμένο και φθαρμένο. Τα «ιδεολογικά τους πλαίσια» φαντάζουν βουτηγμένα στη ναφθαλίνη.

Όμως τα ιδεολογικά πλαίσια δεν ξόφλισαν. Το μέλλον μας δεν βρίσκεται στις αφασικές και ανερμάτιστες πολιτικές μιας λάιτ διαχείρησης κρατικών υποθέσεων και κοινωνικών καταστάσεων. Κι εδώ είναι το στοίχημα του Σταύρου: να μας δείξει με το πέρασμα του χρόνου, πως έχει τον τρόπο να ντύσει τα ιδεολογικά πλαίσια με άλλα ενδύματα, να δώσει στην ουσία τους άλλη ένταση κι άλλη δυναμική, να τα ξανοίξει στις δυνατότητες της μεταξύ τους επικοινωνίας και ζύμωσης.

Το ποτάμι θέλει το χρόνο του για να μας φανερώσει όχι το γλωσσάρι του, αλλά την ιδιοσυγκρασία του. Έχει συναισθανθεί ο Σταύρος —όπως το ελπίζουμε— ότι αναζητάμε νέα πρόσωπα με δεξιά λογική και αριστερά αντανακλαστικά; Αυτό είναι το στοίχημα του…

Advertisements
This entry was posted in Εκεί που 'ναι κι οι άλλοι…. Bookmark the permalink.

2 Responses to Το στοίχημα του Σταύρου Θεοδωράκη…

  1. Christos says:

    “Αναζητάμε νέα πρόσωπα με δεξιά λογική και αριστερά αντανακλαστικά”.
    Νομίζω πως οφείλεις να εξηγήσεις τι ακριβώς σημαίνει “δεξιά” λογική. Η πρώτη παράγραφος του κειμένου σου, για παράδειγμα, ποια λογική μοιάζει να ασπάζεται, την δεξιά ή την αριστερή;
    Δική μου αίσθηση (νιώθω μεγαλύτερη ασφάλεια με τον πρώτο ενικό!) είναι πως η αριστερά δεν εξαντλείται σε κάποια “αντανακλαστικά”, δεν παραπέμπει μόνο σε κάποιες “ανθρωπιστικές ευαισθησίες”: σημαίνει την ενεργό αντίσταση σε κάθε μορφή κοινωνικής αδικίας, σε κάθε απόπειρα επιβολής οικονομικών ανισοτήτων – όπως αυτές που – αλίμονο- δυναστεύουν εσχάτως τις ζωές τόσων ανθρώπων στον τόπο μας. Θα ένιωθα λοιπόν πιο κοντά σε μια “αριστερή λογική με σημερινά μυαλά” – αν θα’ πρεπε να μιμηθώ το “σχήμα” της δική σου πρότασης.
    Αλλά ίσως σε παρανοώ ή λες στην πραγματικότητα κάτι παρόμοιο.
    Σε κάθε περίπτωση, καλή αρχή!

    • vasil2 says:

      Ναι, Χρήστο, συμφωνούμε. Όταν μιλάω για αριστερά αντανακλαστικά εννοώ την ευαισθησία και την εγρήγορση απέναντι σ’ αυτό που γράφεις: την κοινωνική αδικία και την οικονομική ανισότητα. Όταν μιλάω για δεξιά λογική, εννοώ τη συναίσθηση πως πέρα από “αντιστάσεις” οφείλουμε στον εαυτό μας και τη διατύπωση θέσεων και την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα — λύσεων ρεαλιστικών, εφικτών και λογικών. Μια τέτοια διαλεκτική είναι το ζητούμενο.

      Με όσα έγραψα, δεν υπονοώ ότι δεξιά και αριστερά είναι μεγέθη ισάξια. Θα φανεί αυτό ίσως περισσότερο στο μέλλον από τούτο το blog. Ας πω προς το παρόν ότι αυτό που εννοούσα είναι πως όλο και κάτι έχουμε να πάρουμε κι από τη δεξιά…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s